Je eerste paard kopen is geen impulsieve aankoop. Je koopt niet zomaar een paard: paarden worden 20 tot 30 jaar oud. Het is een keuze voor heel lang. Deze gids loopt door wat je moet doen, en wat je beter overslaat.
Voor je begint te zoeken
Maak eerst drie beslissingen:
1. Waar gaat het paard staan? Pension, halfpension-overname of eigen stal: beslis dit vóór je gaat zoeken. Een paard dat niet past bij waar het paard staat wordt een probleem op dag één.
2. Wat wil je ermee doen? Recreatief, dressuur, springen, eventing, mennen, allround? De juiste eerste keuze houdt hier al rekening mee. Een specialist-springpaard van 12 jaar dat je dressuur wil leren, wordt een gevecht zonder einde.
3. Wat is je realistische budget? Reken niet alleen op de aankoop (zie wat kost paardrijden). Plan ook een reserve in voor onverwachte dierenartskosten in jaar één: het Landelijk Informatiecentrum Gezelschapsdieren (LICG) zegt dat vooral operatieve ingrepen duur zijn en dat je een speciale paardenverzekering kunt overwegen.
Waar zoek je
| Kanaal | Voordeel | Nadeel |
|---|---|---|
| Bekende handelsstal | Garantie, omruilrecht, vaak proefrijden | Hogere prijs |
| Particuliere verkoper | Lagere prijs, vaak meer info over de voorgeschiedenis | Geen garantie, risico op verborgen gebreken |
| Veiling (KWPN, ELITE) | Doorgekeurde paarden, zodat je ziet wat iedereen biedt | Hoog tempo, geen mogelijkheid uitgebreid te proefrijden |
| Online platforms (Marktplaats, Horseman, Equinity) | Groot aanbod | Veel oplichting en verkeerde voorstellingen, altijd persoonlijk bezoeken |
Voor je eerste paard: start bij een handelsstal met goede reputatie of via je eigen instructeur. Particulier kopen vereist ervaring die je nog niet hebt.
Vragen aan de verkoper
Stel deze vragen voordat je een proefrit afspreekt en noteer de antwoorden. Wat belangrijk blijkt, neem je later op in het koopcontract.
- Waarom wordt het paard verkocht en hoe lang heeft de verkoper het al? Een paard dat kort geleden is gekocht en alweer te koop staat, vraagt om een duidelijke verklaring.
- Welke ziektes, blessures en behandelingen zijn er geweest? Vraag naar het dierenartsdossier en naar de vaccinaties.
- Mag ik het paspoort inzien en het chipnummer controleren? Volgens de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) koop je nooit een paard zonder geldig paspoort, en moet het chipnummer in het paard overeenkomen met dat in het paspoort. Zonder geldig paspoort en chip mag een paard ook niet aan wedstrijden meedoen.
- Staat het paard in het registratiesysteem? Met het chipnummer zoek je op de site van de RVO op of het paard bekend is, wie het paspoort heeft afgegeven en of het paard geslacht mag worden voor menselijke consumptie. Staat in het paspoort dat het paard niet geslacht mag worden, dan kan dat niet meer worden aangepast. Vraag naar de reden: de RVO noemt onder meer bepaalde medicijnen en een duplicaat- of vervangend paspoort.
- Hoe is de verkoper aan het paard gekomen, en is dat aan te tonen? Het paspoort is een identiteitsbewijs, geen eigendomsbewijs (RVO). Een eerdere koopovereenkomst of factuur laat zien van wie het paard is.
- Hoe gedraagt het paard zich bij de hoefsmid, in de trailer, in het verkeer en bij andere paarden? Zo hoor je over gedrag dat je tijdens één proefrit niet ziet.
- Mag ik het paard op proef houden, en mag mijn eigen dierenarts een aankoopkeuring doen? Beide komen verderop in deze gids aan bod.
De proefrit
Spreek minimaal twee proefritten af, op verschillende dagen:
- Eerste rit: laat de verkoper het paard eerst zelf voorrijden. Kijk of het rustig opzadelen toelaat, of het mak op te stappen is, of de basisgangen kloppen. Daarna jij: minimaal 30 minuten, alle drie de gangen, eventueel een kleine sprong.
- Tweede rit: neem je instructeur of een ervaren ruiter mee. Laat die meekijken én meerijden. Een tweede paar ogen ziet wat je in je enthousiasme mist.
Wat je test:
- Op- en afstijgen, zonder geduw of getrek
- Reageert op kuithulp, niet alleen op zweep
- Stil staan in de bak en buiten
- Wegrijden uit een groep zonder gespannenheid
- Reactie op onverwachte prikkels (klepperende deur, geluid)
Rode vlaggen: verkoper wil niet dat je een tweede keer komt, paard is alleen rustig na een kalmerende injectie of zware longe, geen medisch dossier beschikbaar, prijs voelt te goed om waar te zijn.
De aankoopkeuring
Wettelijk is een aankoopkeuring nooit verplicht. Volgens het LICG kan het verstandig zijn om een paard bij aankoop te laten keuren; dat kost enkele honderden euro's, afhankelijk van de zwaarte van de keuring. Bij een sportpaard kan het volgens het LICG verstandig zijn om ook röntgenfoto's van het beenwerk te laten maken, wat duurder is. Prijzen verschillen per praktijk: vraag vooraf om een prijsopgave voor de keuring die je wilt. Wil je het paard verzekeren, vraag de verzekeraar dan vooraf of en welke keuring hij vereist. Wat er tijdens de keuring precies gebeurt en hoe je de uitslag leest, staat in de gids over de aankoopkeuring.
De Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde (KNMvD) heeft een keuringsrapport voor paarden dat dierenartsen bij aankoopkeuringen kunnen gebruiken. De dierenarts kan daarmee alleen een klinische keuring doen of er röntgenonderzoek aan toevoegen.
| Type keuring | Wat het dekt |
|---|---|
| Klinisch (basis) | Algemeen onderzoek en onderzoek van ademhaling, hart, spijsvertering, voortplantings- en urinewegen, zenuwstelsel, zintuigen en ogen, en het bewegingsapparaat, waaronder hoe het paard loopt en beweegt |
| Klinisch + röntgen | De klinische keuring plus röntgenonderzoek. Welke opnamen er worden gemaakt, spreek je vooraf af met de dierenarts. In het KNMvD-rapport hebben röntgenopnamen van hals en rug een eigen beoordelingsveld; je kunt ervoor kiezen die niet te laten maken |
| Uitgebreid | Bovenstaande plus aanvullend onderzoek op indicatie, bijvoorbeeld een echo van pezen of bloedonderzoek. Dat hangt af van wat de dierenarts vindt en van wat je met het paard wilt doen |
Op het KNMvD-rapport vult de dierenarts ook in waarvoor je het paard wilt gebruiken.
Belangrijk: kies een dierenarts die jij betaalt en die jouw belang dient. Een verkoper die "hun" dierenarts aandraagt en de keuring betaalt, is een rode vlag. Bij twijfel haal je een tweede mening bij een onafhankelijke kliniek.
Een uitgebreide keuring ontdekt osteochondrose (OCD), peesschade, hartruis, oogproblemen, of kreupelheid die je nog niet ziet maar wel op röntgenfoto's. Een gemiste OCD-bevinding kan later een operatie vragen of de sportcarrière van het paard verkorten.
Het koopcontract
Leg de koop altijd schriftelijk vast. Neem hierin op:
- Identificatie: naam, registratienummer, chip-ID, leeftijd, geslacht, ras
- Koopprijs en betalingsvoorwaarden
- Datum van overdracht
- Verklaring verkoper over gezondheid en gedrag
- Bedenktijd of omruilclausule (vraag er altijd naar en leg de duur vast)
- Wie betaalt de keuring en de tussentijdse verzorging
Blijkt na de koop een gebrek dat de verkoper niet heeft gemeld? Meld het dan zo snel mogelijk en schriftelijk. Wacht je te lang, dan verlies je je rechten. Koop je als consument van een handelaar, dan is melden binnen twee maanden na de ontdekking op tijd. Blijkt het gebrek binnen een jaar na de koop, dan neemt de wet aan dat het er al was, tenzij de verkoper het tegendeel aantoont. Bij een particuliere verkoper geldt die regel niet: dan moet jij bewijzen dat het gebrek er bij de koop al was. Meer hierover in Een paard kopen: het koopcontract en je rechten.
Twijfel je over juridische clausules? De Sectorraad Paarden (de brancheorganisatie voor de paardenhouderij) en KNHS bieden modelcontracten die je kunt aanpassen.
Een paard op proef kopen
Bij een koop op proef beslis je na een proefperiode of je het paard houdt. De wet (artikel 7:45 van het Burgerlijk Wetboek, BW) gaat er dan van uit dat de koop is gesloten onder de voorwaarde dat het paard je bevalt. Laat je een termijn die lang genoeg is om het paard te beoordelen voorbijgaan zonder de verkoper je beslissing te melden, dan kun je het paard niet meer weigeren. Zolang de koop niet definitief is, is het paard voor risico van de verkoper (artikel 7:46 BW).
Leg bij een proefperiode schriftelijk vast hoe lang die duurt, hoe je je beslissing meldt, wie het voer en de dierenarts betaalt en wat er gebeurt als het paard tijdens de proef gewond raakt of ziek wordt. Een proefrit bij de verkoper (zie hierboven) is iets anders: dan is er nog geen koop.
Beginnersfouten
- Te jong of te onervaren paard kiezen. Een 4-jarige is geen partner voor een eerste-eigen-paard-ruiter: beide hebben sturing van een ervaren instructeur nodig. Begin met een 8-14-jarig schoolpaard dat zijn klassen al gemaakt heeft.
- Verliefd worden tijdens de proefrit. Schrijf vóór bezichtigingen drie harde criteria op (bv. "moet 17+ jaar zijn, geen kreupelheidsgeschiedenis, mak in stal en op de weg"). Houd je daaraan.
- Aankoopkeuring overslaan om geld te besparen. Een keuring kost je nu een bedrag, maar een gebrek dat je pas na de koop ontdekt, kan later veel meer kosten: het LICG zegt dat vooral operatieve ingrepen duur zijn.
- Geen instructeur meenemen. Je bent niet ervaren genoeg om alleen te kopen. Een goede instructeur kost je een uurtje en bespaart je jaren ellende.
Na de koop
Regel direct de papieren:
- Controleer bij de overdracht of je het originele paspoort krijgt en of het chipnummer in het paard overeenkomt met dat in het paspoort. Het originele paspoort moet altijd bij het paard zijn, ook op een pensionstal of manege (RVO).
- Laat het paard op de nieuwe locatie aanmelden. Verandert een paard voor langer dan 30 dagen van locatie, dan meldt de houder van de oude locatie binnen 7 kalenderdagen dat het paard is afgevoerd en de houder van de nieuwe locatie dat het is aangevoerd, in het registratiesysteem van de RVO (I&R, identificatie en registratie). Op een pensionstal is de stalhouder daarvoor verantwoordelijk, met het bedrijfsnummer (UBN) van de stal; sta je op eigen grond, dan heb je zelf een UBN nodig.
- Meer over paspoort, chip en registratie staat in Paspoort, chip en registratie.
Een nieuwe omgeving is stress voor een paard. Plan voor de eerste maand:
- Geen wedstrijden, alleen losmaakwerk en stappen
- Dezelfde mensen rondom het paard
- Voeding geleidelijk omschakelen (vraag het oude rantsoen mee)
- Wormkuur en gebitscontrole inplannen voor week 2-3
Geef het paard én jezelf de tijd. Een goed gekocht eerste paard betekent jaren plezier in plaats van jaren spijt.
Veelgestelde vragen
Waar zoek ik mijn eerste paard?
Voor je eerste paard start je bij een handelsstal met goede reputatie of via je eigen instructeur. Een handelsstal geeft vaak garantie, omruilrecht en de mogelijkheid om proef te rijden, tegen een hogere prijs. Particulier kopen vraagt ervaring die je nog niet hebt. Bij online platforms kom je altijd persoonlijk kijken.
Welke papieren horen bij het paard?
Volgens de RVO koop je nooit een paard zonder geldig paspoort, en moet het chipnummer in het paard overeenkomen met dat in het paspoort. Zonder geldig paspoort en chip mag een paard ook niet aan wedstrijden meedoen. Het paspoort is een identiteitsbewijs, geen eigendomsbewijs: een koopovereenkomst of factuur laat zien van wie het paard is.
Is een aankoopkeuring verplicht?
Wettelijk is een aankoopkeuring niet verplicht. Kies wel een dierenarts die jij betaalt en die jouw belang dient: een verkoper die "zijn" dierenarts aandraagt en de keuring betaalt, is een rode vlag. Wat er in een keuring gebeurt, lees je in de aankoopkeuring.
Wat als er na de koop een gebrek blijkt?
Meld het zo snel mogelijk en schriftelijk. Koop je als consument van een handelaar, dan is melden binnen twee maanden na de ontdekking op tijd. Blijkt het gebrek binnen een jaar na de koop, dan neemt de wet aan dat het er al was, tenzij de verkoper het tegendeel aantoont. Bij een particuliere verkoper geldt die regel niet: dan moet jij bewijzen dat het gebrek er bij de koop al was.
Kan ik een paard op proef kopen?
Ja. Bij een koop op proef beslis je na een proefperiode of je het paard houdt (artikel 7:45 BW). Laat je een termijn die lang genoeg is om het paard te beoordelen voorbijgaan zonder de verkoper je beslissing te melden, dan kun je het paard niet meer weigeren. Leg de duur en de afspraken schriftelijk vast.
Wat regel ik direct na de koop?
Controleer of je het originele paspoort krijgt en of het chipnummer klopt; het paspoort blijft altijd bij het paard. Verandert een paard voor langer dan 30 dagen van locatie, dan melden de houders van de oude en de nieuwe locatie dat binnen 7 kalenderdagen in het registratiesysteem van de RVO. Op een pensionstal doet de stalhouder dat, op eigen grond heb je zelf een UBN nodig.
Bronnen (geverifieerd 2 september 2026, koopregels en registratie 20 oktober 2026, aankoopkeuring en kosten 2 november 2026): Burgerlijk Wetboek: artikel 7:18a (vermoeden bij consumentenkoop) · Burgerlijk Wetboek: artikel 7:23 (op tijd melden) · Burgerlijk Wetboek: artikel 7:45 (koop op proef) · Burgerlijk Wetboek: artikel 7:46 (risico bij koop op proef) · RVO: Registratieregels paardenhouder · RVO: Paarden melden · RVO: Aanvragen en regels paardenpaspoort · LICG: Paard (aanschaf en kosten) · KNMvD: Veterinair keuringsrapport voor paarden · KNMvD: cursus De veterinaire keuring van het paard (onderdelen van de keuring) · Stalwijs Marktmonitor: veilingdata
Zie ook: Wat kost paardrijden: kostenoverzicht · Basisuitrusting voor je eerste paard · Veilingprijzen in de Marktmonitor · Paardentermen: aankoopkeuring, stamboek, pension · Niveau: eigen paard overwegen · Een verwaarloosd of ongelukkig paard herkennen bij aankoop