De Haflinger is een middelgroot paard met een vosse vacht en lichte manen en staart, dat sinds 1961 in Nederland voorkomt. Deze gids beschrijft herkomst, stamboeken, uiterlijk, karakter en aandachtspunten voor gezondheid en voeding. De Haflinger wordt vaak genoemd als geschikt voor beginners; hoe je dat moet wegen, staat in welk ras en karakter past bij een beginner.
Het ras in het kort
| Onderdeel | Haflinger |
|---|---|
| Herkomst | Zuid-Tirol in de Alpen; grondlegger is de hengst 249 Folie (1874) |
| Stamboeken in Nederland | NHPS en KVTH |
| Ideale stokmaat | Merries 145 tot 150 cm, hengsten 146 tot 152 cm |
| Kleur | Alle voskleuren; lichte of witte manen en staart gewenst |
| Kenmerk | Sober, krachtig, goedmoedig, veelzijdig |
Herkomst
De provinciale fokkersvereniging van Zuid-Tirol (haflinger.eu) beschrijft hoe in 1874 in Schluderns de hengst 249 Folie werd geboren, uit een Arabische hengst (133 El Bedavi XXII) en een plaatselijke merrie. Folie geldt als de grondlegger van het ras. De naam komt van het dorp Hafling: boeren en paardenhandelaren uit die streek vroegen om kleine, wendbare en zekere paarden. Op 2 mei 1898 erkende het Oostenrijks-Hongaarse ministerie van Landbouw het ras officieel. Alle Haflingers gaan via een van zeven bloedlijnen terug op Folie, schrijft het Nederlands Haflinger Paarden Stamboek (NHPS).
In Nederland komt de Haflinger sinds 1961, schrijft de Koninklijke Vereniging 'Het Nederlandse Trekpaard en de Haflinger' (KVTH). Toen kwamen 750 merries en 10 hengsten. Men zocht een sobere en doelmatige krachtbron voor kleinere landbouwbedrijven, maar door de snelle mechanisatie kwam het gebruik in de landbouw niet van de grond.
Stamboeken
In Nederland zijn twee stamboeken voor de Haflinger erkend: het NHPS en de KVTH. Beide staan op de lijst van de RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, versie 18 juni 2026), met het Haflinger Pferdezuchtverband Tirol (HPT) als stamboek van oorsprong. Het NHPS heeft de registratie bij het HPT ondergebracht en valt onder de regels voor fokkerij en keuringen die daar gelden. Vraag bij aankoop naar de papieren; zie stamboekpapieren en predicaten lezen.
Uiterlijk en stokmaat
Het fokprogramma van het NHPS (2025) noemt als ideale stokmaat 145 tot 150 cm voor merries en 146 tot 152 cm voor hengsten. Alle voskleuren zijn mogelijk, van licht tot koolvos. De kleur moet vol en helder zijn. Aftekeningen op het hoofd zijn toegestaan, aftekeningen op de benen ongewenst. Lichte of witte manen en staart zijn gewenst; rode, grijsgemêleerde of grijze zijn ongewenst.
Verder wil het fokprogramma een edel hoofd met een groot oog, een goed gevormde hals, een schuine schouder, een stabiel fundament met sterke hoeven, een ruime stap en een energieke draf. Of een Haflinger een pony of een paard is, hangt af van de maatstaf: in Nederland geldt voor pony's een schofthoogte tot 1,57 m, internationaal 1,48 m, schrijft het LICG.
Karakter en gebruik
Het NHPS streeft naar een veelzijdig, goedmoedig, sober, krachtig en werkwillig paard dat geschikt is voor rij- en mendoeleinden voor kinderen en volwassenen. De KVTH noemt kracht, uithoudingsvermogen, soberheid, intelligentie en vooral een braaf karakter. De fokkersvereniging van Zuid-Tirol noemt de Haflinger populair in de rijsport, het mennen, de buitenrit, het endurancerijden, het voltigeren en de hippotherapie. Het NHPS organiseert in Nederland onder meer een dressuurcompetitie en het Haflinger Event.
Dit is het beeld dat de stamboeken zelf schetsen. De Haflinger staat vaak bekend als beginnersvriendelijk, maar dat is een tendens en geen garantie; karakter en opleiding van dít paard wegen zwaarder dan het ras. Een Haflinger van rond de 1,50 m is bovendien een volwaardig formaat: zie maximaal gewicht paardrijden voor de verhouding tussen ruiter en paard.
Gezondheid en voeding
Het Universitair Dierenziekenhuis Utrecht (UDI) noemt de Haflinger bij de rassen die zich goed aanpassen aan voedselarme omstandigheden en in de problemen komen als ze het hele jaar in een voedselrijke omgeving staan. Dat is het Equien Metabool Syndroom (EMS), en ten minste de helft van de paarden en pony's met hoefbevangenheid heeft EMS of PPID (Cushing), schrijft het UDI. Het UDI adviseert een paard beperkt in een vette wei te laten lopen, de voerton goed af te sluiten en een te dik paard langzaam en met de dierenarts af te laten vallen. Lees EMS bij paarden, hoefbevangenheid, het gewicht van je paard inschatten en weidegang en buitenleven.
Het fokprogramma van het NHPS noemt een reeks ongewenste gezondheidsgebreken, waaronder zomereczeem, maanblindheid, sarcoïden (huidtumoren) en ataxie (coördinatieproblemen). Het gaat om gebreken waarop het stamboek wil selecteren; dat betekent niet dat elke Haflinger ze heeft. Over zomereczeem staat meer in zomereczeem bij paarden. Laat bij aankoop een aankoopkeuring doen.
Veelgestelde vragen
Hoe groot is een Haflinger?
Het NHPS noemt als ideale stokmaat 145 tot 150 cm voor merries en 146 tot 152 cm voor hengsten.
Welke kleur heeft een Haflinger?
Alle voskleuren, van licht tot koolvos, met bij voorkeur lichte of witte manen en staart.
Is een Haflinger een pony of een paard?
Dat hangt af van de maatstaf. Het LICG noemt voor Nederland een pony-grens van 1,57 m en internationaal 1,48 m; de ideale stokmaat van de Haflinger ligt daar omheen.
Is een Haflinger geschikt voor een beginner?
De stamboeken beschrijven het ras als goedmoedig en braaf. Dat is een tendens: karakter verschilt per paard, dus laat een instructeur meekijken.
Waar let ik op bij de voeding?
Op gewicht en gras. Het UDI noemt de Haflinger bij de rassen die in een voedselrijke omgeving in de problemen komen, met risico op EMS en hoefbevangenheid.
Kort samengevat
De Haflinger is een sobere vos met lichte manen en staart uit Zuid-Tirol, met twee erkende Nederlandse stamboeken (NHPS en KVTH) en een ideale stokmaat van 145 tot 152 cm. De stamboeken beschrijven hem als goedmoedig en veelzijdig; karakter blijft individueel. Houd het gewicht in de gaten, want een sober ras wordt bij rijk voer snel te dik.
Bronnen (geverifieerd 2 november 2026): NHPS: Fokprogramma Haflinger (2025) · NHPS: Wie zijn wij · KVTH: Rasbeschrijving Haflinger · Provincial Federation of South Tyrol Haflinger Horse Breeders: Haflinger horses South Tyrol · RVO: Lijst stamboekverenigingen raszuivere fokdieren (paarden en ezels: versie 18 juni 2026) · Universitair Dierenziekenhuis Utrecht: Equine metabool syndroom (EMS) · Universitair Dierenziekenhuis Utrecht: Hoefbevangenheid · LICG: Paard
Zie ook: Welk ras en karakter past bij een beginner · Shetlander · Welsh pony · EMS bij paarden · Hoefbevangenheid · Zomereczeem bij paarden · Paardentermen: stamboek · Niveau: start · Niveau: eigen paard