Een paard kopen is meer dan het dier ophalen en de koopsom betalen. Elk paard in Nederland moet een paspoort en een chip hebben en bekend zijn in het registratiesysteem van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Hieronder wat er na de aankoop op je afkomt en in welke volgorde je het aanpakt.
Het paardenpaspoort: wat het is en wat erin staat
Het paardenpaspoort is het officiële identiteitsdocument van het paard. Het is een identiteitsbewijs en geen eigendomsbewijs. Elk paard, pony of ezel hoort er een te hebben. De verkoper geeft het paspoort bij de overdracht aan jou. Krijg je geen paspoort, dan is dat een serieus signaal: volgens RVO koop je nooit een paard zonder geldig paspoort.
In het paspoort staat onder meer:
- De gegevens van het dier, zoals het levensnummer, het chipnummer en een beschrijving met een getekende schets.
- De afstamming, als het paard bij een stamboek is geregistreerd.
- Een overzicht van vaccinaties, dat de dierenarts bijhoudt.
- Het hoofdstuk Medische behandelingen. Zonder dit hoofdstuk is een paspoort ongeldig. Daarin staat ook of het paard geslacht mag worden voor menselijke consumptie. Staat er dat het niet mag, dan kan dat niet meer worden aangepast. Wijzig of doorstreep zelf niets in het paspoort.
Het paspoort wordt afgegeven door een stamboek of door een gemachtigde instantie (GI). Heeft het paard een stamboekregistratie, dan komt het paspoort van dat stamboek. Voor een paard zonder stamboek vraag je het sinds 1 juli 2026 aan bij een GI naar keuze.
De chip: identificatie die bij het paspoort hoort
Elk paard dat na 1 juli 2009 is geboren, moet een microchip hebben. Een dierenarts of een geregistreerde chipper brengt die aan. Het nummer van de chip is gekoppeld aan het paspoort en aan de registratie, zodat dier en document bij elkaar horen.
Controleer bij de aankoop of het chipnummer in het paspoort hetzelfde is als dat in het paard. Een dierenarts kan de chip uitlezen met een handscanner. Met het chipnummer zoek je op de site van de RVO ook op of het paard in het registratiesysteem staat. Klopt het nummer niet, of blijkt het paard niet gechipt terwijl het paspoort dat wel vermeldt, los dat dan eerst op met de verkoper.
Een veulen moet binnen 9 maanden na de geboorte een paspoort en een chip hebben; RVO adviseert het veulen binnen 6 maanden te laten chippen. Koop je een volwassen paard, dan is dit doorgaans al geregeld. Dan gaat het om wat er na de overdracht verandert.
Overschrijven: moet het paspoort op jouw naam?
Nee. Volgens RVO hoef je een nieuwe eigenaar niet te laten vastleggen in het paspoort. Wil je dat wel, dan neem je contact op met de GI. Het paspoort hoort bij het paard, niet bij de eigenaar. Na een koop kan wel het volgende spelen:
| Wat | Waar | Door wie |
|---|---|---|
| Het paard afmelden op de oude locatie en aanmelden op de nieuwe | Bij RVO, in het registratiesysteem (Mijn RVO) | De houder van elke locatie (UBN-houder), binnen 7 kalenderdagen |
| Het paard op jouw naam laten registreren | Bij het stamboek, voor een stamboekpaard | Jij, als nieuwe eigenaar |
Een stamboek kan een eigen registratie op naam bijhouden. Het KWPN laat je een gekocht KWPN-paard op jouw naam registreren, zowel op het registratiebewijs als in het paspoort. Het KWPN noemt je dan de "geregistreerde" en niet de "eigenaar", omdat die documenten geen eigendomsbewijs zijn. De registratie is nodig voor deelname aan keuringen en aanlegtesten en voor het registreren van dekkingen en veulens. De kosten staan in de tarievenlijst van het KWPN. Andere stamboeken hebben eigen regels: vraag de verkoper welk stamboek het is en kijk op de site van dat stamboek.
Regel de aanmelding bij RVO kort na de aankoop. Zolang het paard bij RVO nog op de oude locatie staat, kloppen de officiële gegevens niet.
Houderschapsregistratie: de wettelijke meldplicht
Wie een paard vervoert of stalt, is volgens RVO houder, ook als hij niet de eigenaar is. Dat geldt dus ook voor een pensionstal of een handelaar. Houders vallen onder de regels voor identificatie en registratie (I&R), uitgevoerd door RVO. Bedoeling: dieren zijn bij een uitbraak van een besmettelijke ziekte snel te traceren.
Op hoofdlijnen betekent dit:
- Elke locatie met paarden heeft een uniek bedrijfsnummer (UBN). De locatiehouder, ook wel UBN-houder genoemd, vraagt dat aan. Staat je paard in pension, dan moet de pensionstalhouder een UBN hebben. Staat het op eigen grond, dan heb je zelf een UBN nodig.
- De UBN-houder is verantwoordelijk voor de meldingen. Verandert een paard voor langer dan 30 dagen van locatie, dan meldt de houder van de oude locatie een afvoer en de houder van de nieuwe locatie een aanvoer. Dat gebeurt binnen 7 kalenderdagen (de dag van de gebeurtenis is dag 0), via Mijn RVO. Je kunt iemand machtigen om het te doen, maar de houder blijft zelf verantwoordelijk.
- Verblijft een paard maximaal 90 dagen op een andere locatie in Nederland voor wedstrijden, paardenrennen, shows, trainingen of sleepwerkzaamheden, dan hoeft dat niet bij RVO te worden gemeld. Je houdt het wel bij in je eigen bedrijfsregister.
- Veranderen de gegevens van het paard, bijvoorbeeld de registratie bij een stamboek of de registratie voor de slacht, dan meld je dat als houder binnen 30 dagen bij de GI en stuur je het paspoort mee.
De regels veranderen met enige regelmaat; de actuele versie staat op rvo.nl. Vraag bij twijfel je stalhouder of stamboek hoe het in jouw geval is geregeld.
Wat je bewaart en bijhoudt
Zodra de papierwinkel klopt, draait het om ordelijk bewaren. Een paar praktische punten:
- Houd het originele paspoort bij het paard. Het moet altijd bij het paard zijn, ook op een pensionstal of manege, en mag geen kopie zijn (RVO). Zet op papier op welke datum je het paspoort aan de stalhouder hebt gegeven en onderteken dat allebei. Zonder geldig paspoort en chip mag een paard niet aan een wedstrijd meedoen.
- Laat de dierenarts vaccinaties in het paspoort aftekenen. Voor deelname aan wedstrijden gelden vaak eisen aan een geldige enting. De details daarvan staan beschreven in de gids over vaccinaties en gezondheid.
- Houd de koopovereenkomst en de betaalbewijzen bij. Het paspoort is geen eigendomsbewijs, dus dit zijn je bewijzen bij een verzekering of een latere verkoop.
Verlies van het paspoort is geen kleinigheid. Meld het zo snel mogelijk bij een GI en vraag een duplicaat of vervangend paspoort aan; je krijgt het uiterlijk 6 weken na je aanvraag. Een paard met een duplicaat of vervangend paspoort mag niet naar de slacht voor menselijke consumptie (RVO). Voorkomen is eenvoudiger dan herstellen.
Kort samengevat
Na de aankoop controleer je of paspoort en chipnummer kloppen, zorg je dat het paard op de nieuwe locatie wordt aangemeld bij RVO (door de houder van die locatie, binnen 7 kalenderdagen) en houd je het originele paspoort bij het paard. Het paspoort hoeft niet op jouw naam; een stamboek kan wel een eigen registratie vragen. De regels veranderen met enige regelmaat: bevestig de exacte stappen bij RVO en bij je stamboek.
Bronnen (geverifieerd 21 oktober 2026): RVO: Aanvragen en regels paardenpaspoort · RVO: Registratieregels paardenhouder · RVO: Paarden melden · KWPN: KWPN-paard overschrijven · NVWA: Paarden (chip, paspoort en registratie)
Zie ook: Eerste paard kopen: waar je op moet letten · Paard registreren in België: zo werkt HorseID · Vaccinaties en gezondheid · Welke verzekeringen heb je nodig · Paardentermen voor dit niveau