Wie voor het eerst wedstrijd wil rijden, loopt al snel tegen woorden aan die op elkaar lijken: lidmaatschap, startpas, startlicentie en het informele "startbewijs". Ze worden vaak door elkaar gehaald, en het hardnekkigste misverstand is dat er een apart document per ruiter én een apart document per paard zou bestaan. Dat is niet zo. Deze gids legt uit wat de KNHS werkelijk kent en wat je in welke volgorde nodig hebt.
De kern in één zin
Het lidmaatschap is je aansluiting bij de KNHS; daarnaast heb je één startpas nodig per combinatie van jou en je paard of pony, en die pas dekt dressuur, springen én eventing. Voor mennen, endurance of voltige geldt in plaats van de startpas een startlicentie.
| Begrip | Hoort bij | Waar het over gaat |
|---|---|---|
| Lidmaatschap | Jou, via vereniging, FNRS-rijschool of individueel | Je bent aangesloten bij de KNHS |
| Startpas | De combinatie van jou en één paard of pony | Je mag samen starten in dressuur, springen en eventing; de winstpunten staan op deze combinatie |
| Startlicentie | De combinatie, voor mennen, endurance en voltige | De tegenhanger van de startpas voor die disciplines |
"Startbewijs" is geen apart document: het is de volksmondnaam voor de startpas. Heb je één paard en rijd je dressuur, springen of allebei, dan heb je dus precies twee dingen nodig: een lidmaatschap en één startpas.
Lidmaatschap: de basis bij de bond
Het lidmaatschap is je aansluiting bij de KNHS, de Koninklijke Nederlandse Hippische Sportfederatie. De meeste ruiters worden lid via een aangesloten vereniging in de buurt: een rijvereniging, ponyclub of manege. Rijd je op een FNRS-rijschool, dan kan het lidmaatschap ook daarlangs lopen, en er bestaat een individueel lidmaatschap zonder vereniging.
Het lidmaatschap is de voorwaarde voor alles wat daarna komt: zonder lidmaatschap kun je geen startpas aanvragen. Het KNHS-lidmaatschap zelf kost in 2026 € 33,25 per jaar; daar komt een verenigingscontributie bij die per club verschilt. Voor recreatief rijden, buitenritten of lessen op de manege heb je dit lidmaatschap niet nodig; het is er voor wie aan de wedstrijdsport meedoet.
Startpas: het document van de combinatie
De startpas hoort niet bij jou alleen en niet bij je paard alleen, maar bij de combinatie van jullie samen. Elke combinatie krijgt een eigen combinatienummer, en de behaalde resultaten, de winstpunten, worden op die combinatie geboekt.
Wat dat in de praktijk betekent:
- Eén startpas dekt dressuur, springen en eventing. Wil je met hetzelfde paard zowel een dressuurproef als een springparcours rijden, dan hoef je daarvoor niets extra's aan te vragen.
- Rijd je twee paarden, dan heeft elke combinatie een eigen startpas en een eigen puntenstand. Het ene paard kan in L lopen terwijl je met het andere nog in B (de laagste promotieklasse) start.
- Wissel je van paard, dan begint de nieuwe combinatie met een schone puntenstand, maar niet per se in klasse B: de combinatie wordt ingeschaald in de hoogste klasse die jij en het paard allebei al hebben bereikt. Vraag dit na voordat je inschrijft.
- Looptijd naar keuze. Een startpas is er als dagpas, maandpas of twaalfmaandenpas. Wil je alleen in de instapklasse BB of Impuls rijden, dan is er een gratis BB-startpas.
Een eerste jaarpas voor een paard kost in 2026 € 152,00 (pony € 117,00); een maandpas € 41,50 en een dagpas € 24,75. Elke volgende jaarpas voor een extra paard is iets goedkoper. De aanvraag verloopt via MijnKNHS; de stappen staan uitgewerkt in KNHS-startpas aanvragen: stap voor stap.
Startlicentie: voor mennen, endurance en voltige
Voor de disciplines mennen, endurance en voltige geeft de KNHS geen startpas maar een startlicentie af. Het principe is hetzelfde (lidmaatschap eerst, dan de licentie voor de combinatie), maar het is een apart document met eigen tarieven. Wie naast dressuur of springen ook wil mennen, heeft dus wél twee documenten nodig: een startpas én een startlicentie. Hoe je met mennen begint, lees je in Mennen leren en je eerste menwedstrijd.
Promoveren en degraderen
Verzamel je genoeg winstpunten, dan mag de combinatie promoveren naar de volgende klasse, en in de dressuurklassen B tot en met M2 wordt dat op een gegeven moment verplicht. In het springen is promotie nooit verplicht, alleen toegestaan vanaf een bepaald aantal winstpunten. Degraderen kan in de dressuur wél, op eigen verzoek, nadat een combinatie twee wedstrijden op rij 53% of lager heeft gescoord. De drempels staan in Hoe winstpunten en promotie werken.
Wat je in welke volgorde regelt
De begrippen hangen aan elkaar, en de volgorde ligt vast omdat elke stap de vorige nodig heeft:
- Word lid van de KNHS: via een vereniging, een FNRS-rijschool of als individueel lid. Dit is de basis.
- Zorg dat je paard geregistreerd staat bij de KNHS, via het chip- of UELN-nummer uit het paspoort. Vraag op je stal of bij je instructeur of het paard al bekend is; vaak is dat zo.
- Vraag de startpas aan voor de combinatie van jou en je paard, via MijnKNHS. Rijd je mennen, endurance of voltige, dan vraag je een startlicentie aan.
Houd er rekening mee dat voor wedstrijden ook een vaccinatie-eis geldt voor het paard (influenza). Het exacte schema staat in het KNHS-reglement; een verlopen entingsboekje betekent simpelweg dat je niet mag starten, hoe goed de papieren verder ook in orde zijn. Controleer dit ruim voor je eerste wedstrijd.
Veelgemaakte verwarringen
- Lid zijn is niet hetzelfde als een startpas hebben. Het lidmaatschap is de basis, de startpas de toelating om te starten. Je hebt beide nodig.
- "Startbewijs" is geen derde document. Het is een informele naam voor de startpas. Wie je vertelt dat je een startbewijs voor jezelf én een startpas voor je paard nodig hebt, verwart twee namen voor hetzelfde document.
- Eén startpas dekt drie disciplines. Springen én dressuur rijden vraagt geen tweede pas; alleen mennen, endurance en voltige vragen een aparte startlicentie.
- Een FNRS-ruiterbewijs is geen startpas. De ruiterbewijzen van FNRS-erkende maneges zijn nuttige diploma's voor recreatie en buitenritten, maar geen vervanging voor een KNHS-startpas op officiële wedstrijden. Zie Ruiterbewijs halen bij de FNRS.
Kort samengevat
Onthoud twee lagen: het lidmaatschap is je aansluiting bij de KNHS, de startpas is de toelating van jou en je paard samen voor dressuur, springen en eventing (voor mennen, endurance en voltige: de startlicentie). Met één paard regel je van elk één; meerdere paarden betekenen meerdere startpassen, meerdere disciplines niet. De exacte tarieven en de actuele regels staan altijd op knhs.nl. Wil je weten hoe je dit aanvraagt, kijk dan in KNHS-startpas aanvragen: stap voor stap.
Bronnen (geverifieerd 2 september 2026): KNHS — Wat is een startpas? · KNHS — Welke soorten startpassen zijn er? · KNHS Tarievenlijst 2026
Zie ook: KNHS-startpas aanvragen · In welke klasse begin je? · Punten verzamelen, efficiënt · Begrippen in het jargon