Mok is een huidontsteking in de plooi achter de kogel, meestal door een combinatie van vocht, modder en bacteriën. De korstjes herken je snel; ze weer kwijtraken vraagt vooral geduld en een droge omgeving.
Wat mok is en hoe je het herkent
Mok (zie jargon) zit doorgaans in de kootholte: de plooi aan de achterkant van het onderbeen, net boven de hoef. De huid raakt daar ontstoken, gaat schilferen en vormt korstjes. Onder de korst zit vaak een vochtige, rauwe huid.
Veelvoorkomende signalen:
- Korstjes, schilfers of kale plekjes laag op het been
- Een dik, soms warm onderbeen
- Gevoeligheid bij aanraken; sommige paarden trekken het been weg
- In een ernstiger stadium: kreupelheid of een sterk gezwollen been
Mok komt het meest voor in het natte seizoen — najaar, winter, vroeg voorjaar — wanneer benen lang nat en modderig blijven. Paarden met witte beenmarkeringen lijken er gevoeliger voor, omdat de roze huid daaronder kwetsbaarder is. Ook paarden met veel beenbehang (zoals Friezen en tinkers) zijn vatbaar, omdat het haar vocht en vuil tegen de huid houdt; bij hen wordt de chronische vorm ook wel mauke genoemd.
Eerst de oorzaak wegnemen
Behandelen heeft weinig zin zolang de benen nat en vuil blijven. De kern van de aanpak is simpel: krijg de huid droog en houd hem droog.
- Haal het paard uit de natte, modderige omstandigheden waar dat kan. Een droge stalbodem of een drogere weide helpt vaak meer dan welke zalf ook.
- Maak het been één keer goed schoon en droog het daarna grondig, vooral in de plooi. Daarna juist zo min mogelijk natmaken — herhaald wassen weekt de huid op en houdt het probleem in stand.
- Bij paarden met veel behang: het haar rond de aangedane plek kort knippen, zodat lucht erbij kan en je de huid kunt zien.
- Mest- en strooiselresten tegen de benen verergeren het. Een schone, droge ligplek is onderdeel van de behandeling.
Het korstje en de huid verzorgen
Als de omgeving op orde is, richt je je op de huid zelf. De gangbare aanpak draait om de korst voorzichtig loskrijgen en de huid daaronder droog en beschermd houden.
| Stap | Aanpak |
|---|---|
| Korst losweken | Eventueel iets verzachten zodat de korst loslaat zonder de huid open te scheuren — niet hardhandig afpulken |
| Reinigen | De huid eronder rustig schoonmaken en goed droogdeppen |
| Beschermen | Een drogende of beschermende zalf (vaak op basis van zink) houdt vocht buiten |
| Rust geven | Daarna met rust laten; niet elke dag opnieuw schrobben |
Welk middel het beste past, hangt af van hoe ernstig en hoe uitgebreid de mok is. Vraag je dierenarts of een ervaren stalhouder om een concreet advies voor jouw paard, in plaats van zelf met sterke middelen te experimenteren. Verzin geen eigen mengsels: agressieve producten kunnen de toch al beschadigde huid verder irriteren.
Wanneer je de dierenarts belt
Lichte mok knapt met droogte en verzorging vaak binnen een paar weken op. Schakel de dierenarts in als:
- het been fors dik, warm of pijnlijk wordt
- het paard kreupel is of koorts lijkt te hebben
- er pus of een vieze geur bij komt
- het na een paar weken consequente verzorging niet verbetert of juist uitbreidt
- de mok telkens terugkeert ondanks droge omstandigheden
De dierenarts kan beoordelen of er een bacteriële infectie, schimmel of mijt achter zit en of aanvullende behandeling nodig is. Zelf antibiotica of andere receptmedicatie inzetten is geen goed idee — laat de dosering en keuze altijd aan de dierenarts over. Bij twijfel geldt: liever één keer te vroeg bellen dan een ontsteking dieper laten gaan.
Voorkomen dat het terugkomt
Mok is berucht omdat het in een natte stal of modderige paddock graag terugkeert. Preventie zit vooral in de dagelijkse routine:
- Houd de benen zoveel mogelijk droog. Een droge ligplek en, waar mogelijk, een drogere uitloop doen het meeste werk.
- Controleer de kootholtes regelmatig, zeker in het natte seizoen. Vroeg ingrijpen scheelt weken behandelen.
- Was de benen niet onnodig. Modder laten opdrogen en afborstelen is voor de huid meestal beter dan dagelijks natspuiten.
- Knip behang kort bij gevoelige paarden, zodat de huid kan drogen en je problemen vroeg ziet.
- Let op witte benen. De gevoeligere huid daar verdient extra aandacht en bescherming in de natte maanden.
Een vaste poetsroutine waarin je de onderbenen even nakijkt, is de goedkoopste preventie die er is.
In het kort
Mok ontstaat waar vocht, vuil en bacteriën samenkomen op een kwetsbare huid. De behandeling begint niet bij de zalf maar bij de omgeving: krijg de benen droog en houd ze droog. Verzorg het korstje voorzichtig, gebruik een drogende of beschermende zalf en geef de huid rust. Verbetert het niet, wordt het been dik of pijnlijk, of komt de mok telkens terug, betrek dan de dierenarts. Voor de exacte middelkeuze en eventuele medicatie is de dierenarts de aangewezen bron.
Zie ook: Jargon: mok · Dagelijkse verzorging van je paard · Niveau: eigen paard